menu

żołnierz zawodowy
kadra zawodowa
zdolność do służby
służba kandydacka
powołanie do służby
przebieg służby
prawa i obowiązki
uprawnienia socjalne
wyróżnienia i nagrody
odpowiedzialność dyscyplinarna
ograniczenia publiczne
zwolnienie ze służby
mobilizacja




 

Przebieg zawodowej służby wojskowej


  1. Rezerwa kadrowa
  2. Służba poza granicami państwa
  3. Stopnie wojskowe
  4. Wykształcenie - wymagania
  5. Kadencja
  6. Zwolnienie ze stanowiska służbowego

Rezerwa kadrowa

W momencie zwolnienia żołnierza zawodowego ze stanowiska, które do tej pory zajmował, może być on przeniesiony do rezerwy kadrowej przez:

Może zostać przeniesiony pod warunkiem, że przewiduje się wyznaczenie go na inne stanowisko.

Dla żołnierzy zawodowych w służbie stałej została przewidziana jeszcze jedna sytuacja, gdy mogą oni zostać przeniesieni do rezerwy kadrowej. Został on opisany w art.20 ust.1a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Pod warunkiem, że przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych, mogą oni być przeniesieni w związku z podjęciem pracy poza granicami państwa w strukturach organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych strukturach wojskowych, na podstawie umowy zawartej między żołnierzem a taką organizacją. W takim przypadku żołnierze mogą przebywać w rezerwie nie dłużej niż sześć lat. Dodatkowo, w tym czasie nie wykonuje zadań służbowych, nie utrzymuje uposażenia i innych należności pieniężnych, nie nabywa praw do świadczeń w naturze oraz nie nabywa prawa do urlopu wypoczynkowego i dodatkowego urlopu wypoczynkowego za ten okres.

Co do zasady jednak okres pozostawania żołnierza zawodowego w rezerwie kadrowej jest zróżnicowany dla żołnierzy służby stałej i kontraktowej. Ci pierwsi jednorazowo mogą pozostawać w rezerwie nie dłużej niż dwa lata, dla żołnierzy służby kontraktowej jest to znacznie krótszy czas - 6 miesięcy.

Oprócz wyjątku opisanego powyżej, ustawa wylicza pozostałe w art.20 ust.4. Jeżeli przeniesienie do rezerwy kadrowej następuje w związku

[stan prawny: październik 2019]


Służba poza granicami państwa

Żołnierze zawodowi na stanowiskach służbowych o stopniach etatowych od stopnia pułkownika (komandora) do stopnia generała (admirała) mogą zostać wyznaczeni przez Ministra Obry Narodowej do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. W przypadku pozostałych żołnierzy zawodowych decyzję o wyznaczeniu podejmuje dyrektor departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw kadr. Do skierowania do odbycia takiej służby uprawniony jest zaś Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Podczas pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa żołnierz zawodowy podlega organowi, który bądź to wyznaczył lub skierował go do tej służby, bądź organowi wskazanemu przez Ministra Obrony Narodowej. Natomiast w czasie wykonywania zadań służbowych poza granicami państwa żołnierz taki może podlegać odpowiednio:

  1. przełożonemu kierującemu działalnością misji organizacji międzynarodowej lub sił wielonarodowych;
  2. kierownikowi placówki zagranicznej, w której został wyznaczony do pełnienia zawodowej służby wojskowej;
  3. polskiemu przedstawicielowi wojskowemu - w przypadku pełnienia służby na stanowisku w polskim przedstawicielstwie wojskowym przy organizacji międzynarodowej lub przy międzynarodowej strukturze wojskowej, przy siłach zbrojnych albo przy innych strukturach obronnych państw obcych;
  4. przełożonemu określonemu przez organizację międzynarodową albo międzynarodową strukturę wojskową - w przypadku pełnienia służby na stanowisku bezpośrednio w strukturach organizacji międzynarodowych albo międzynarodowych strukturach wojskowych, a w sprawach narodowych - starszemu oficerowi narodowemu;
  5. przełożonemu określonemu przez właściwy organ sił zbrojnych albo innych struktur obronnych państwa obcego - przy którego siłach lub strukturach żołnierz pełni służbę wojskową.

Żołnierzom zawodowym pełniącym służbę poza granicami państwa przysługuje szereg uprawnień, skatalogowanych w ustawie, a są to:

  1. prawo przebywania w miejscu pełnienia służby wraz z małżonkiem i dziećmi;
  2. prawo do nieodpłatnego zakwaterowania w lokalu mieszkalnym, wraz z niezbędnym umeblowaniem i wyposażeniem albo prawo do równoważnika pieniężnego na wynajęcie lokalu mieszkalnego, odpowiednio do zajmowanego stanowiska służbowego oraz liczby uprawnionych i przesiedlonych członków rodziny;
  3. prawo do ryczałtu na pokrycie niektórych świadczeń związanych z użytkowaniem lokalu mieszkalnego;
  4. zwrot opłat związanych z nauką dzieci w szkole podstawowej i ponadpodstawowej;
  5. zwrot niezbędnych, udokumentowanych kosztów leczenia w państwie, w którym pełni służbę, oraz kosztów leczenia uprawnionych i przesiedlonych członków rodziny.

Niezależnie od powyższych żołnierzom, którzy udali się za granicę celem objęcia stanowiska służbowego oraz pełniącym tam służbę i wyznaczonym na kolejne stanowisko za granica w innym państwie niż dotychczas, jak również żołnierzom powracającym do kraju przysługuje zwrot kosztów. Do kosztów tych zalicza się: podróż żołnierza i członków jego rodziny, przewóz rzeczy osobistego użytku i przedmiotów gospodarstwa domowego, przejazd do miejsca pełnienia służby za granicą i z powrotem dla członków rodziny nieprzebywających z nim za granicą (odpowiedni raz na dwa lata bądź jeden raz).

Istnieje także szereg świadczeń, do pobierania których żołnierze zawodowi pełniący zawodową służbę wojskową poza granicami państwa, są uprawnieni: bezpłatne zakwaterowanie i wyżywienie, bezpłatne świadczenia zdrowotne oraz zaopatrzenie w produkty lecznicze i wyroby medyczne, indywidualne i zbiorowe ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków zaistniałych w czasie pełnienia służby poza granicami państwa, wskutek których nastąpiło uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia lub śmierć żołnierza oraz bezpłatny przewóz z kraju do miejsca pełnienia służby i z powrotem, a także z miejsce pełnienia służby do kraju i z powrotem, w razie śmierci członka najbliższej rodziny.

[stan prawny 10.2019]


Stopnie wojskowe

Żołnierze zawodowi posługują się stopniami wojskowymi ustanowionymi w ustawie o powszechnym obowiązku Rzeczypospolitej Polskiej w art. 74. Klasyfikuje się je w trzech kategoriach:


STOPNIE SZEREGOWYCH STOPNIE PODOFICERSKIE STOPNIE OFICERSKIE
  • szeregowych
  • starszych szeregowych
  • podoficerów młodszych
    • kapral
    • starszy kapral
    • plutonowy
  • podoficerów
    • sierżant
    • starzy sierżant
    • młodszy chorąży
  • podoficerów starszych
    • chorąży
    • starszy chorąży
    • starszy chorąży sztabowy
  • oficerów młodszych
    • podporucznik
    • porucznik
    • kapitan
  • oficerów starszych
    • major
    • podpułkownik
    • pułkownik
  • generalskie
    • generał brygady
    • generał dywizji
    • generał broni
    • generał

  Wyjątkiem jest Marynarka Wojenna, gdzie stopnie wojskowe są następujące:


STOPNIE SZEREGOWYCH STOPNIE PODOFICERSKIE STOPNIE OFICERSKIE
  • marynarz
  • starszy marynarz
  • podoficerów młodszych
    • mat
    • starszy mat
    • bosmanmat
  • podoficerów
    • bosman
    • starszy bosman
    • młodszy chorąży marynarki
  • podoficerów starszych
    • chorąży marynarki
    • starszy chorąży marynarki
    • starszy chorąży sztabowy marynarki
  • oficerów młodszych
    • podporucznik marynarki
    • porucznik marynarki
    • kapitan marynarki
  • oficerów starszych
    • komandor podporucznik
    • komandor porucznik
    • komandor
  • admiralskie
    • kontradmirał
    • wiceadmirał
    • admirał floty
    • admirał

Najwyższym stopniem wojskowym jest stopień Marszałka Polski.

Stopnie wojskowe żołnierzom zawodowym są nadawane w drodze mianowania. Żołnierzom zawodowym można także nadać inny tytuł żołnierza zawodowego niż stopień wojskowy. Zostały one określone przez Ministra Obrony Narodowej w rozporządzeniu: http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170000480/O/D20170480.pdf

[stan prawny: październik 2019]


Wykształcenie- wymagania

Wymagania dotyczące wykształcenia na stanowiskach służbowych regulowane są w art. 36 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Minimalne wymagania, które są niezbędne do wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe w korpusach kadry zawodowej dla:

Niezbędne jest podniesienie swoich kwalifikacji do wyznaczenia na kolejne stanowisko służbowe (np. ukończenie kursu, szkolenia, stażu lub specjalizacji, w zależności od wymagań na konkretne stanowisko). W przypadku oficerów jest to zależne od stopnia etatowego majora- ukończenie studiów podyplomowych w uczelni wojskowej lub posiadanie stopnia naukowego doktora albo jest to zależne od stopnia etatowego generała brygady - ukończenie podyplomowych studiów polityki obronnej. Warto zaznaczyć, że w przypadku podnoszenia kwalifikacji dyplomy i świadectwa szkół i uczelni krajowych oraz zagranicznych są traktowane na równi.

[stan prawny: październik 2019]


Kadencja

Kadencja na stanowisku służbowym w służbie wojskowej trwa od dwóch do trzech lat. Wyjątkiem od tej reguły jest jednak sytuacja, gdy żołnierz przed upływem dwuletniego terminu osiągnie wiek sześćdziesięciu lat (w wyjątkowych sytuacjach sześćdziesięciu trzech) - wówczas można określić czas trwania kadencji upływający w momencie osiągnięcia tego wieku.

Kadencja może być także przedłużona - dokonuje tego organ właściwy do wyznaczenia na stanowisko służbowe. Sytuacja taka może nastąpić jedynie w przypadkach, gdy jest to podyktowane potrzebami Sił Zbrojnych. Okres przedłużenia kadencji w żadnym wypadku nie może być dłuższy niż dwanaście miesięcy.

Dla oficerów zawodowych, minimalny okres zajmowania stanowiska na danym stopniu wojskowym wynosi trzy lata. Okres ten może być skrócony do lat dwóch, tylko w przypadku, jeżeli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych.

Szeregowi zawodowi mogą otrzymać wyższy stopień wojskowy po co najmniej pięciu latach służby na danym stopniu wojskowym, przy czym okres ten może podlegać skróceniu do lat trzech, gdy podyktowane jest to potrzebami Sił Zbrojnych.


Zwolnienie ze służby wojskowej

Kwestie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej ustawodawca uregulował szczegółowo w rozdziale 7. Do zwolnienie takiego zawsze dojdzie w przypadku:

  1. zrzeczenia się obywatelstwa polskiego;
  2. wybrania na posła, w tym do Parlamentu Europejskiego, senatora, na kierownicze stanowisko państwowe obsadzane na podstawie wyboru oraz do organów wykonawczych samorządu terytorialnego;
  3. ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby;
  4. odmowy przyjęcia skierowania do wojskowej komisji lekarskiej lub nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do tej komisji w określonym terminie i miejscu albo niepoddania się badaniom, do których został zobowiązany przez komisję lekarską;
  5. osiągnięcia wieku sześćdziesięciu lat, z zastrzeżeniem art. 111b;
  6. otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej;
    1. uchylonyotrzymania w dwóch kolejnych latach oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej lub nieprzystąpienia w dwóch kolejnych latach do tego sprawdzianu, chyba że został zwolniony z tego sprawdzianu na podstawie art. 50a ust. 3;
    2. uchylony niezłożenia w nakazanym terminie oświadczenia o stanie majątkowym, po jednorazowym pisemnym upomnieniu;
    3. uchylonyzłożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego;
  7. odmowy pełnienia służby na równorzędnym lub wyższym stanowisku służbowym;
  8. upływu czasu określonego w kontrakcie, jeżeli nie nastąpi zawarcie kolejnego kontraktu;
  9. upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez: żołnierza zawodowego lub właściwy organ;
  10. niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej;
  11. utraty stopnia wojskowego albo degradacji;
  12. prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej usunięcia z zawodowej służby wojskowej;
  13. prawomocnego orzeczenia środków karnych pozbawienia praw publicznych, wydalenia z zawodowej służby wojskowej lub zakazu wykonywania zawodu żołnierza zawodowego;
  14. skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności (aresztu wojskowego) bez warunkowego zawieszenia jej wykonania;
  15. prawomocnego ukarania przez organ właściwego samorządu zawodowego karą zawieszenia lub pozbawienia prawa wykonywania zawodu (specjalności zawodowej);
  16. nieobecności w służbie jednorazowo przez okres trzech dni roboczych, która nie została usprawiedliwiona.

Zwolnienie może mieć miejsce również wskutek:

  1. skazania prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności (aresztu wojskowego) z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary;
  2. odmowy wydania lub cofnięcia żołnierzowi wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa;
  3. niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję;
  4. otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej;
  5. zaistnienia potrzeb Sił Zbrojnych - za pisemną zgodą żołnierza.

Obok wyżej opisanych sytuacji dopuszczalne jest również wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez żołnierza zawodowego w każdym czasie bez konieczności podawania przyczyny. Wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej może również dokonać właściwy organ, gdy jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową, uległa rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy w korpusie kadry zawodowej Sił Zbrojnych, w którym żołnierz pełni służbę, albo gdy uległo likwidacji stanowisko służbowe, które żołnierz zajmował, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko odpowiadające jego kwalifikacjom zawodowym (forma decyzji). Zwolnienie staje się skuteczne po upływie sześciu miesięcy od dnia złożenia wypowiedzenia przez żołnierza lub doręczenia wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy. Okres ten może być skrócony za pisemną zgodą zwalnianego żołnierza zawodowego i właściwego organu (musi kończyć się ostatniego dnia miesiąca). Żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej przenosi się do rezerwy, jeżeli ze względu na wiek podlegają obowiązkowi służby wojskowej i zostali uznani za zdolnych do tej służby. Żołnierze ci mogą posługiwać się posiadanym stopniem wojskowym z określeniem "w rezerwie".

 

 

 

Porady prawne


Kancelaria Adwokacka w Warszawie

tel. 22-499-33-22
tel. 881 209 300


Copyright © Kancelaria Adwokacka, Adwokat Piotr Stączek | zastrzeżenia prawne